Ngân hàng Trung ương Iran (CBI), thông qua Tập đoàn Dịch vụ và Tin học (ISC) và kết hợp với Areatak – nhà cung cấp giải pháp blockchain có trụ sở tại Tehran – đang phát triển một dự án blockchain quốc gia cho lĩnh vực tài chính và ngân hàng.

Nền tảng với tên gọi là Borna, Iran mong muốn sẽ sử dụng dự án để tân trang hệ sinh thái ngân hàng của mình, một nền kinh tế tài chính kỹ thuật số thay thế hệ thống được kế thừa hiện tại. Ngoài ra còn có kế hoạch mở rộng nền tảng sử dụng cho các cơ sở tư nhân địa phương, tạo ra một hệ thống tiền tệ và ngân hàng thống nhất cho đất nước.

Với những bế tắc mà đất nước này gặp phải sau khi Mỹ đổi mới lệnh Trừng phạt kinh tế, có tin đồn Borna là nỗ lực của Tehran nhằm phá vỡ các biện pháp trừng phạt này. Các bên liên quan tới dự án nói rằng thông tin trên là không có cơ sở, vì Borna chỉ sử dụng bên trong biên giới đất nước – và không hỗ trợ bất kỳ một đồng tiền điện tử nào.

Borna: Mối quan hệ hợp tác công – tư của Iran với sáng kiến Blockchain

Kể từ năm 2018, Iran ngày càng chú ý hơn đến tiền điện tử và công nghệ blockchain. Cũng như những nước đang phải đối mặt với Lệnh trừng phạt kinh tế đến từ Mỹ, Iran đã xác định công nghệ blockchain là một cách để bảo vệ lợi ích kinh tế của mình khỏi những hậu quả tiêu cực của một cuộc phong tỏa kinh tế khác được tạo ra bởi sức mạnh kinh tế của cường quốc phương Tây.

Theo bài báo đưa tin trong nước  Al-Monitor của Iran, ISC và Areatak đã thực hiện vô số giao thức với Borna – nền tảng blockchain quốc gia của Iran được đề xuất. Các nhà phát triển hy vọng Borna sẽ hoạt động như một nền tảng kỹ thuật số trung tâm cho các lĩnh vực tài chính và ngân hàng của đất nước.

Một trong những mục tiêu chính của dự án Borna là giảm yêu cầu đầu vào về chi phí và chuyên môn kỹ thuật cần thiết để phát triển hệ thống công nghệ sổ cái phi tập trung (DLT). Sau khi ra mắt, các bên liên quan hy vọng rằng ngân hàng apex của đất nước sẽ cho phép các công ty khởi nghiệp fintech được đưa lên nền tảng để tạo ra một viễn cảnh kỹ thuật số thực sự cho ngành tài chính ngân hàng Iran.

ISC độc quyền sở hữu nền tảng Borna, với Areatak đóng vai trò là nhà thầu tư nhân xây dựng một số nguyên mẫu để thử nghiệm. Các nhà phát triển Areatak hiện đang xây dựng nền tảng trên Hyperledger Fabric – nền tảng blockchain open-sourse doanh nghiệp của IBM.

Một trong những tính năng quan trọng của Hyperledger Fabric là tính năng hợp đồng thông minh plug-and-play giúp giao thức cũng như sự đồng thuận dễ dàng thiết kế và lập trình. Gần đây, các nhà nghiên cứu của Đại học Waterloo ở Canada đã công bố sửa đổi đối với Hyperledger Fabric hứa hẹn khả năng giao dịch  tăng nhanh hơn đáng kể.

Trở lại vào tháng 1 năm 2019, nhóm dự án đã xuất bản cuốn white paper cho nền tảng blockchain của Borna. Theo tài liệu kỹ thuật, dự án sẽ có hai lớp ứng dụng chính: cạnh tranh và không cạnh tranh.

Phần lớn những nỗ lực hiện tại đang tập trung vào lớp ứng dụng không cạnh tranh sẽ cung cấp ba giải pháp chính: Kiểm toán kỹ thuật số, Giao thức Hiểu khách hàng của bạn (KYC) và Hệ thống quản lý các token. Các nhà phát triển hy vọng rằng ngân hàng hàng đầu của Iran sẽ có thể sử dụng các chức năng cốt lõi này thực hiện tác động  kiểm soát mạnh mẽ đối với ngành tài chính của đất nước khi ngành công nghiệp được số hóa hoàn toàn.

Trong cuộc trò chuyện riêng với  Cointelegraph, Shahrzad Pakgohar, một nhà Phân tích và tư vấn giải pháp blockchain tại Areatak đã nhấn mạnh tầm quan trọng của blockchain Borna không chỉ là ứng dụng tài chính:

“Nền tảng Borna không có giới hạn đối với các Tổ chức phi tài chính và họ có thể sử dụng các dịch vụ của Borna.  Ví dụ: giải pháp xác minh kỹ thuật số của chúng tôi được sử dụng cho ngân hàng KYC có thể được sử dụng cho bất kỳ trường nào khác cần xác minh kỹ thuật số.”

Lịch sử của IRAN với blockchain

Nâng cấp hệ thống ngân hàng lỗi thời của IRAN bằng cách sử dụng blockchain

Trọng tâm của dự án Borna là sự nâng cấp và hoàn thiện của ngành công nghiệp tài chính Iran. Các nhà quản lý xem công nghệ blockchain là chìa khóa để thực hiện những thay đổi căn bản trong lĩnh vực tài chính ngân hàng của ngân hàng.

Quay lại tháng 12 năm 2018, Alireza Daliri, Phó phòng phát triển quản lý và tài nguyên kiêm Phó chủ tịch khoa học và công nghệ, đã mô tả công nghệ blockchain là tiềm năng cải thiện nền kinh tế Iran. Vào thời điểm đó, Daliri kêu gọi chính phủ nghiêm túc xem xét việc hợp tác với các quốc gia thân thiện để phát triển các giải pháp DLT xuyên biên giới.

Khi chính thức ra mắt, về mặt lý thuyết, Borna có thể cung cấp cho CBI các công cụ để loại bỏ hoạt động rửa tiền và các hình thức hoạt động tài chính bất hợp pháp khác, trong khi hoạt động theo mô hình bảo mật ưu việt – vì tất cả dữ liệu tài chính sẽ tồn tại trên một sổ cái kỹ thuật số bất biến.

Borna cũng phù hợp với nỗ lực của Tehran nhằm đưa ra những cải cách rất cần thiết trong lĩnh vực ngân hàng của Iran mà phần lớn vẫn chưa được xử lý kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Vào tháng 8 năm 2018, Tổng thống Hassan Rouhani, sau khi đảm bảo vị trí sau tái tranh cử của mình, đã hứa rằng chính quyền sẽ tiến tới tái cấu trúc ngân hàng của Iran.

Tổng thống Rouhani và người dân Iran hiện đang vật lộn với tình hình kinh tế xấu đi – ngày càng tồi tệ hơn bởi sự đổi mới của các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ. Một báo cáo tháng 4 năm 2019 về nền kinh tế Iran của Ngân hàng Thế giới cho thấy thâm hụt ngân sách ngày càng tồi tệ, đứng ở mức 45,1 nghìn tỷ rial Iran (1,35 tỷ USD)

Theo báo cáo, thâm hụt ngân sách Iran mở rộng là do thiếu hụt 62% doanh thu dự kiến. Tỷ lệ lạm phát của quốc gia hiện đang ở mức khoảng 30%, với Ngân hàng Thế giới dự báo sẽ tiếp tục tăng trong con số đó sau khi phá giá của Iran

Quốc hội Iran hiện đang xem xét các thay đổi có khả năng đối với luật ngân hàng của đất nước,Borna có thể vẫn đóng vai trò nòng cốt trong vận mệnh tương lai của thị trường tài chính Iran. CBI có thể sử dụng nền tảng Borna được đề xuất để thực hiện các thay đổi lập pháp do Hội đồng tư vấn Hồi giáo – cơ quan nghị viện Iran ban hành.

Đối với Saeed Khoshbakht, CEO của Areatak, Borna có khả năng nắm giữ chìa khóa để nâng cao thị trường tài chính Iran để đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu. Nói chuyện với Al-Monitor hồi đầu tháng 5, Khoshbakht nói:

“Với điều kiện đại diện quốc tế, các nhà phát triển của Borna đang nỗ lực sử dụng các nền tảng, công cụ và giải pháp được chấp nhận trên toàn cầu trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật mới của đất nước. Những nhà phát triển của Borna đang cố gắng dần dần biến các khuôn khổ quốc tế thành một phần của chính sách nội bộ của nền tảng.”

“Những câu chuyện kể về bỏ qua lệnh trừng phạt chỉ là trò đùa của truyền thông”

Đưa ra quyết định của chính quyền Trump về việc ban hành lệnh trừng phạt mới đối với Iran, đã có thông tin cho rằng Tehran có thể chuyển sang cryptocurrency và công nghệ blockchain  để phá vỡ những cấm vận kinh tế.

Như Cointelegraph đã đưa tin vào đầu năm 2019, các cơ quan truyền thông nước này đã đưa ra những tin tức về việc CBI tiết lộ một loại tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương (CBDC) phát hành. Cũng có báo cáo rằng nước này có thể đang làm việc thay thế SWift, sau khi hủy bỏ các ngân hàng Iran khỏi hệ thống chi nhánh định cư toàn cầu.

Cointelegraph đã có một cuộc trò chuyện riêng với Giám đốc điều hành Areatak, trong đó ông đã cung cấp thêm sự rõ ràng hơn về cuộc thảo luận về nền tảng của Borna về việc bỏ qua các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ. Theo Khoshbakht:

“Có những người ở Iran có thể có suy nghĩ rằng họ sẽ có thể bỏ qua các lệnh trừng phạt bằng công nghệ blockchain và đó có thể là lý do tại sao nhiều người nói chúng tôi đang cố gắng làm những điều tương tự, nhưng trong trường hợp của Borna thực tế là dự án chỉ nhằm mục đích sử dụng các khả năng của blockchain ở cấp độ doanh nghiệp và đặc biệt là trong ngành tài chính ngân hàng. Không ai trong số các nhà phát triển, chiến lược gia và kiến trúc sư làm việc tại Borna đã từng làm việc về thanh toán quốc tế.”

Trở lại vào giữa tháng 2 năm 2019, Alirëza WJ Arabi, kiến trúc sư giải pháp chính tại Areatak, đã có một bài đăng trên blog nhằm giải đáp những suy đoán về việc Borna là một âm mưu thoát khỏi lệnh trừng phạt kinh tế từ Iran. Một đoạn trích từ báo cáo có nội dung:

“ Nền tảng của Borna hoàn toàn không phải là một cơ sở hạ tầng bổ sung. Thay vào đó, nó cung cấp cơ sở hạ tầng tiêu chuẩn chính để tạo ra một lớp tài chính dựa trên blockchain cho hệ sinh thái ngân hàng Iran. Trong đó, các đặc điểm chính của nền tảng chia sẻ và các mô-đun cần thiết đã được thấy trước. Một nền tảng như vậy sẽ được thực thi trên các hệ thống tiền tệ và ngân hàng hiện tại của Iran như một giải pháp trong nước, được thế kế chỉ sử dụng và duy nhất bên trong biên giới của Iran đối với sự cần thiết minh bạch tài chính cho người dân, chính phủ Iran, cùng các tiêu chuẩn quốc tế để chống rửa tiền và tài trợ cho khủng bố.”

Trong khi đó, Khoshbakht nói rằng có khả năng mở rộng chức năng của nền tảng blockchain Borna bao gồm phát hành token. Tuy nhiên, người đứng đầu Areatak cho biết kế hoạch trên chỉ có thể thực hiện trong nước. Giải thích thêm, Khoshbakht tuyên bố:

“ Nếu một ngày nào đó chúng tôi thiết lập token cho nền tảng thì nó sẽ chỉ là một tiện ích thanh toán mới song song với các giải pháp hiện tại trong nước và sẽ không có trường hợp sử dụng với quốc tế nào”.

Pakgohar hạ gục những đồn thổi, ông nói:

“Những thông tin về việc bỏ qua các lệnh trừng phạt chỉ là trò chơi của truyền thông. Họ không nhìn vào thực tế. Làm thế nào một cơ sở hạ tầng quốc gia không có kết nối với các bên quốc tế, có thể bỏ qua lệnh trừng phạt? Borna tập trung vào các trường hợp sử dụng nội địa và được tổ chức bởi các tổ chức trong nước. Mã hóa của tài sản hoặc Rial trong tương lai được giới hạn trong các trường hợp giao dịch trên nền tảng của Borna, hoàn toàn không phải là giao dịch quốc tế.”

Gần đây, danh sách đen của Iran trên lĩnh vực tài chính toàn cầu đã đạt đến một cấp độ khác khi các báo cáo về giao dịch phổ biến  peer-to-peer cryptocurrency LocalBitcoins ra lệnh cấm sử dụng với người Iran.Trong khi nền tảng được đặt tại Phần Lan, có vẻ như việc đưa người dùng Iran vào danh sách đen là một phần trong nỗ lực tuân thủ các cơ quan quản lý tài chính ở nước này.

Iran đã thông báo về việc giới thiệu tiền điện tử do chính phủ phát hành. Thay vì tạo ra một mã thông báo kỹ thuật số được hỗ trợ bởi vàng hoặc dầu như Venezuela, petro, các kế hoạch của Iran đã chủ yếu xem xét việc thả nổi một loại tiền điện tử để duy trì sự độc quyền của đồng tiền fiat của các cơ sở tài chính trong nước.

Liên quan đến khả năng phát hành một loại tiền điện tử trên blockchain của Borna, Khoshbakht nhận xét:

“Các thí nghiệm trên cơ sở hạ tầng và nền tảng đã diễn ra và không có thách thức cụ thể nào về mặt kỹ thuật. Nhưng phát hành bất kỳ loại token nào cũng sẽ được thực hiện theo lệnh của Ngân hàng Trung ương và họ có tiếng nói cuối cùng để nền tảng có thực sự bao gồm digital token hay không.”

Sandbox cho ngân hàng thương mại và fintech startups.

Như đã đề cập trước đây, nền tảng này có hai tầng cạnh tranh và không cạnh tranh. Tầng cạnh tranh là nơi các ngân hàng thương mại và các công ty khởi nghiệp fintech có thể ra mắt các dịch vụ của họ.

Các ngân hàng có thể cung cấp tiền gửi, tài trợ cho vay và dịch vụ quản lý tài sản, gợi ý một vài công dụng khác nhau. Ngân hàng thương mại trên nền tảng Borna cũng có thể tạo doanh thu thông qua bốn mô hình phí khác nhau – cho thuê dịch vụ của bên thứ ba, chia sẻ dữ liệu, lưu trữ dữ liệu và xác thực giao dịch.

Đối với nhóm tại Areatak, Borna có thể hoạt động như một cửa hàng ứng dụng dựa trên blockchain, trong đó các ngân hàng có thể cung cấp các dịch vụ tương tự sẽ góp phần thiết lập tầng cạnh tranh. Đổi lại, các ngân hàng và các tổ chức tài chính khác có thể kiếm doanh thu thông qua bốn mô hình phí có sẵn.

Tuy nhiên, việc đưa chuẩn bị cho ra mắt trên Borna với một số ngân hàng có thể cần nhiều vốn, đặc biệt là trong ngắn hạn. Một số ngân hàng và cơ sở tài chính sẽ phải thực hiện một số nâng cấp nhất định cho hệ thống của họ trước khi chúng thậm chí có thể được tích hợp vào môi trường blockchain của Borna.

Bằng cách nâng cao hoạt động của họ để chạy liên tục trên nền tảng Borna, các bên liên quan hy vọng rằng các ngân hàng thương mại trong nước sẽ thực hiện cải thiện cơ sở hạ tầng theo quy chế để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Sắp tới, Khoshbakht hy vọng Borna sẽ vượt ra ngoài việc chỉ là sandbox hoạt động cho các ngân hàng và các công ty fintech, ông nói:

“Cuối cùng Borna sẽ không chỉ có vai trò một sandbox. Nó cung cấp cơ sở hạ tầng cho các công ty khởi nghiệp sử dụng các dịch vụ như lấy dữ liệu của khách hàng từ các ngân hàng dựa trên PSD2. Ngoài ra, họ sẽ giảm chi phí và thực hiện các hoạt động tài chính dưới sự giám sát của các cơ quan quản lý. Bằng cách này, chúng ta có thể tìm thấy sự cân bằng giữa sự phát triển của các công ty khởi nghiệp và sự giám sát đã đề cập tới.”

Giảm thiểu chi phí dịch vụ khiến Borna trở nên hấp dẫn hơn, đặc biệt là đối với các công ty khởi nghiệp fintech và các ngân hàng thiếu tiền mặt. Trong một nền kinh tế hiện đang gặp nhiều trắc trở, blockchain của Borna có thể nắm giữ chìa khóa để tối ưu hóa các giao dịch tài chính trong khi vẫn đảm bảo lợi nhuận tích cực và đánh đổi chi phí.

Nguồn:

https://cointelegraph.com/news/iran-developing-national-blockchain-platform-on-ibm-hyperledger-fabric



Follow us on: